fa بررسی تراتوژن‏ های مهم اثرگذار بر رشد رویان عمومي General مروری Review Article <p style="DIRECTION: rtl"> <a name="OLE_LINK79"></a><a name="OLE_LINK97"></a><a name="OLE_LINK98"> دوران رویانی، مراحلی اساسی در رشد انسان هستند که در آن رویان نسبت به محیط رحم بسیار حساس است؛ به طوری که آسیب به رویان </a>در این مراحل می‏تواند اثرات جبران ناپذیری داشته باشد. «تراتوژن» نامی است که به عوامل آسیب زای رشد رویان یا جنین در دوره‏ی بارداری، گفته می‏شود. به طور کلی تراتوژن‏ها شامل عوامل محیطی و عوامل مربوط به مادر هستند. هر چند بررسی دقیق مواد مختلف موجود و کنکاش پیرامون تراتوژن بودن آن‏ها خارج از حوصله‏ی این نوشتار و منوط به انجام تحقیقات بیشتر در آینده است، لیکن در این مقاله سعی شده است تا مهم­ترین تراتوژن­های شناخته شده در رشد رویان و برخی از صدمات شناسایی شده‏ی آن‏ها، مطرح شود. داروهای مجاز (تالیدومید، لیتیوم، ضد صرع‏ها و..) و غیرمجاز (هروئین، متادون، حشیش و..)، سیگار، الکل، تشعشع، آلودگی محیطی (جیوه و مشتقات آن، سرب، کلرید مس و ..) نمونه‏هایی از تراتوژن‏های محیطی و بیماری‏ها (سرخجه، ویروس تبخال، ویروس HIV و..)، سوء تغذیه، تنیدگی، عدم سازگاری Rh خون و سن مادر از جمله تراتوژن‏های مادرزادی مورد بحث در این مقاله هستند. آگاهی از تراتوژن‏ها، پی بردن به اثرات زیان بخش آنان و نیز پیشگیری از آن‏ها، می­تواند منجر به کاهش تولد کودکان استثنایی، گردد .<a name="OLE_LINK80"></a> </p> <p>  The period while embryo is taking form is an essential process in human’s growth. The embryo is very sensitive to the womb’s environment as such that any damages during this period can have irreparable effects on it. Teratogen is a name given for damaging factors to the embryo during the pregnancy. Generally, Teratogen Include environmental and mother-related factors. However, the precise analysis of different materials around us and research about whether they are Teratogen is too much to fit in this article and it certainly needs more research in future. However, in this article there is an attempt to identify the most important and Well-Known Teratogen during the growth of embryo and some of the detected damages. Legal drugs such as Teratogen anti epilepsy and illegal drugs such as heroin, Teratogen Marijuana, etc., including cigarettes, alcohol, radiation, environmental pollution such as mercury and its derivatives, copper, chloride copper, etc., are some of the examples of environmental Teratogen and diseases such as rubella, herpes and HIV viruses, malnutrition, weaving, blood Rh agreement, age, mother and birth related Teratogen will be discussed in this article. Awareness of Teratogen detecting their harmful effects and also the prevention can lead to the reduction in the birth of exceptional children. </p> تراتوژن, رشد, آسیب شناسی Teratogen, Growth, Pathology 58 70 http://exceptionaleducation.ir/browse.php?a_code=A-10-236-3&slc_lang=fa&sid=1 Reza Mottaghinia محمد رضا متقی نیا mr.mottaghinia@yahoo.com 10031947532846002393 10031947532846002393 Yes The special education bureau سازمان آموزش و پرورش استثنایی Fazlolah Mirderikvand فضل اله میردریکوند fa.derikvandi@yahoo.com 10031947532846002394 10031947532846002394 No University of Lorestan دانشگاه لرستان