fa برنامه‌های اوقات فراغت برای افراد کم‌توان ذهنی: ضرورت، پایه‌های نظری، طبقه‌بندی، اولویت و کاربردها كم توان ذهني Mental Retarded مروری Review Article چکیده<br> زمینه و هدف: اوقات فراغت برای کودکان و نوجوانان کم توان ذهنی دارای ابعاد مختلفی است و اهمیت خاصی دارد.<br> اوقات فراغت زیرمجموعه ی رفتارهای انطباقی است و به زمان گذراندن فعالیت ها و تفریح های مورد علاقه گفته می شود<br> که توسط خود فرد یا دیگران به وجود می آید و ترجیحات، گزینه ها و علایق شخصی وی را در بر می گیرد. این مطالعه با هدف<br> بررسی برنامه های اوقات فراغت برای افراد کم توان ذهنی با تأ کید بر ضرورت برنامه ها، پایه های نظری هر برنامه، طبقه بندی<br> فعالیت های فراغتی و سرگرم کننده، اولویت بندی فعالیت ها در راستای تدوین برنامه اوقات فراغت، و کاربردهای برنامه های<br> اوقات فراغت انجام شد.<br> روش: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع مروری روایتی بود. برای جمع آوری اطلاعات از مقاله ها و کتاب های موجود در<br> پایگاه های علمی معتبر از جمله الزویر ، پابمد، اشپرینگر، ساینس دایرکت و گوگل اسکولار در سال های 2002 تا 2024 استفاده<br> شد.<br> نتیجه گیری: مشارکت فعال در برنامه های اوقات فراغت موجب تقویت اعتماد به نفس، نشاط روانی و مهارت های حسی<br> حرکتی کودکان و نوجوانان کم توان ذهنی می شود و رفتارهای چالش برانگیز آنها را کمتر می کند. به طور کلی، مؤلفه های اوقات<br> فراغت، شامل بازی های سرگرم کننده، پیاده روی، باغبانی، مشارکت در مناسبت های خانوادگی، شرکت در فعالیت های<br> مذهبی، انجمن ها و باشگاه ها، مشارکت در فعالیت های ورزشی، آموزش های علمی و مسافرت می شود. نمونه های<br> زیادی از فعالیت های سرگرم کننده برای اوقات فراغت افراد کم توان ذهنی وجود دارند که معمولاً به فعالیت در گروه های<br> سازماندهی شده، فعالیت در گروه های غیررسمی و فعالیت فردی غیررسمی تقسیم می شوند. کودکان و نوجوانان کم توان<br> ذهنی از طریق آموزش برنامه اوقات فراغت یاد می گیرند که تصمیم های منطقی تری بگیرند، تفکر خلاق و انتقادی داشته<br> باشند و احساس مسئولیت پذیری را در خود افزایش دهند.<br> &nbsp; Abstract<br> Background and Aim: Leisure time for children and adolescents with intellectual disability has different<br> dimensions and is of particular importance. Leisure time is a subset of adaptive behaviors and is defined<br> as the time spent in favorite activities and recreations that are created by the individual or others and<br> includes his personal preferences, options and interests. This research was conducted with the aim<br> of investigating leisure time programs for people with mental disability, emphasizing the necessity<br> of programs, the theoretical foundations of each program, classification of leisure and fun activities,<br> prioritization of activities in line with the development of leisure time programs, and the applications of<br> leisure time programs.<br> Method: The method of the present research was descriptive and narrative review type. Articles and<br> books available in reliable scientific databases such as Elsevier, PubMed, Springer, Science Direct and<br> Google Scholar from 2002 to 2024 have been used to collect information.<br> Conclusion: Active participation in leisure programs strengthens self-confidence, mental vitality and<br> sensory-motor skills of children and adolescents with intellectual disability and reduces their challenging<br> behaviors. In general, leisure time components include fun games, walking, gardening, participation in<br> family events, participation in religious activities, participation in associations and clubs, participation in<br> sports activities, academic training, and travel. There are many examples of fun activities for the leisure<br> time of people with intellectual disability, which are usually divided into activities in organized groups,<br> activities in informal groups, and informal individual activities. Children and adolescents with intellectual<br> disability learn to make more rational decisions, think creatively and critically, and increase their sense of<br> responsibility through the training of the leisure program.<br> &nbsp; واژه‌های کلیدی: اوقات فراغت, پایه‌های نظری, کاربردها, کم‌توانی ذهنی Keywords: Applications, Intellectual disability, Leisure time, Theoretical foundations 9 21 http://exceptionaleducation.ir/browse.php?a_code=A-10-106-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Somayyeh Jalil-Abkenar سیده سمیه جلیل آبکنار s.jalil-abkenar@cfu.ac.ir 100319475328460015347 100319475328460015347 Yes Farhangian University دانشگاه فرهنگیان